Inverde
Inverde nam deel aan het Europees Grundtvigprogramma met het project The Nature of Learning: Taking Learning Outdoors.
De hoofddoelstelling van dit project was het onderzoeken en inventariseren van onderwijsmethoden buiten de klassfeer. Het project focuste op de bevordering bij leerkrachten van het gebruik van bos en natuur als krachtige leeromgeving voor kinderen en jongeren. In een tweede fase kon als ondersteuning een voorbeeldenpakket worden aangemaakt.
Het project is opgestart op 1 augustus 2006 en liep af op 31 juli 2008. De partners in dit project waren
- Northumberland college uit Engeland (coördinator),
- Soziale und pädagogische Massnahmen e.V. uit Duitsland,
- Darüssafaka School uit Turkije,
- Észak mátra környezetvédelmi egyesület (North Matra Environmental Protection Association) uit Hongarije,
- Mtü eesti elluujäämisselts (Estonian Survival Society) uit Estland,
- Siauliu Universitetas (Siauliai University) uit Litouwen en
- Inverde, opleidingen bos-, groen- en natuurbeheer vzw uit België.
Begin november 2006 vond de eerste projectmeeting plaats in Istanbul. Hier werden de planning en doelstellingen herbeken, begrippen uitgeklaard, taakverdelingen gemaakt en verantwoordelijkheden verdeeld. Er werd ook een gemeenschappelijke vragenlijst opgesteld waarin wordt gepolst naar visie en praktijkervaringen van leerkrachten betreffende buitenschools leren. Inverde ontwikkelde een excelblad om de gegevens te verwerken per land. Zo kan een internationale vergelijking van de resultaten gebeuren.
Daarnaast produceerde elke partner een voorwerp dat voor hem visueel symboliseert wat het project betekent. Inverde maakte houten stoeltjes, typisch voor klassiek onderwijs, met de volgende inscriptie: Don’t sit here, go outdoors!
Via de gemeenschappelijke vragenlijst hebben alle partners samen ongeveer een 300-tal leerkrachten bevraagd naar hun visie, bevindingen, praktijkervaringen en suggesties over de thematiek.
Tijdens de tweede projectmeeting in Estland van 14 tot 18 februari 2007 werden de resultaten van de bevraging besproken. Hieruit blijkt dat in Vlaanderen onderwijs buiten de klassfeer een ingeburgerde methodiek is, maar dat in veel andere Europese landen deze methodiek nog in hun kinderschoenen staat. Er is veel vraag naar bijkomende ondersteuning zoals goede praktijkvoorbeelden en afstandsonderwijs voor leerkrachten om deze methodiek te implementeren. Ook de toekomstige acties in het kader van dit project werden tijdens de meeting besproken en afgebakend. Het rapport van het onderzoek in Vlaanderen kan je hier downloaden.
Tijdens de derde projectmeeting van 16 tot 20 mei in Newcastle (UK) stelde elke partner enkele goede praktijkvoorbeelden van learning outdoors voor. We brachten een bezoek aan een Forest School in Howick Hall en testten zelf de waterkoffer uit waarbij we onder andere op zoek gingen naar bodemdiertjes in een rivier. De inhoud van het pakket dat we gaan ontwikkelen voor leerkrachten werd vastgelegd en elke partner ging met een opdracht én een hoofd vol ideeën naar huis.
Meteen na de start van het tweede projectjaar trokken alle partners naar Litouwen voor de volgende meeting. De goede voorbeelden van learning outdoors van elke partner werden voorgesteld. We beslisten welke we opnemen in ons pakket en bespraken verdere aanvullingen. De projectwebsite werd onder de loep genomen om de volgende maanden uit te breiden. We bezochten een nature school en outdoor museum en deden enkele activiteiten in het Kurtuvenai regional park.
Van 13 tot 16 februari 2008 verbleven we in het Duitse Bielefeld voor de tweede projectmeeting van dit werkjaar. Er stond heel wat op het programma. De aanvullingen van de praktijkvoorbeelden van elk land voor het educatief pakket werden besproken en op punt gesteld. Zo hebben we een mooi pakketje. We werkten de invulling van de projectwebsite verder uit en dachten na over een vervolgproject. Litouwen schreef een wedstrijd uit voor het ontwerpen van een logo voor het project. Uit de beste voorstellen kozen we het winnende logo.
We brachten een bezoekje aan de zooschool Olderdissen en maakten kennis met hun educatieve activiteiten. Ook de Waldkindergarten van Bielefeld kent geen geheimen meer voor ons. Om de groepssfeer te bevorderen waagden we ons ook aan het indianenpad op touwen.
Van 21 tot 25 mei vond de zesde en meteen ook laatste projectmeeting plaats. Deze keer waren de partners te gast in ons eigen landje, meer bepaald in Leuven. We spendeerden veel tijd aan het evalueren en verbeteren van de proefwebsite van het project. Ook de evaluatie van het hele project en het schrijven van het eindrapport werden besproken. Daarnaast maakten we concrete afspraken om een vervolg op het project uit te denken, zodat er ook de volgende jaren nog aandacht naar het onderwerp uitgaat.
En uiteraard was er ook deze keer weer tijd om zelf outdoors aan de slag te gaan. Met een science-cache verkenden we het mooie domein van de KHLeuven aan de Naamsesteenweg te Heverlee. We kregen een demonstratie over hoe je veilig met de kettingzaag kan werken op Inverde en één van onze partners werd volledig uitgedost in veiligheidskledij tot grote hilariteit van de andere partners. Drie gidsen van Natuurgroepering Zoniënwoud namen ons mee op een tocht in het arboretum van Groenendaal langs de verschillende natuurateliers. We startten als vierjarigen en eindigden de tocht als volwassenen met veel ervaringen en een pak ideeën rijker.
De weergoden waren ons gunstig gezind, dus genieten van een Belgische trappist op een terrasje lieten alle partners zich welgevallen. Ook de chocolade, biefstuk-frit en ander lekkers vielen erg in de smaak.
Na afloop van het project bleef Inverde niet bij de pakken zitten. Met ondersteuning vanuit de KHLeuven organiseerde ze een workshop Buiten Leren voor alle volwassenen (leerkrachten, gidsen, studenten, opvoeders, vormingswerkers …) die de natuur als leeromgeving (willen) gebruiken voor kinderen en jongeren. Op 19 november 2008 genoten een dertigtal enthousiastelingen van een boeiende en leerrijke namiddag. Drie deelnemers vertellen:
Ann: "De workshop Buiten leren begon vanaf het begin heel leuk en anders dan gewoonlijk. Het verhaal over de reis van de regendruppel deed me onmiddellijk fantaseren over hoe ik dit zelf zou kunnen toepassen in de kleuterklas. De workshops buiten waren heel simpel en speels. De interactieve manier waarop deze werden gebracht, namelijk het zelf laten ervaren, stelden me in staat dit vanuit kinderogen te beleven.
Tijdens mijn studies leerde ik over empathie en inleving. DOCH pas door het zelf spelen tijdens deze workshops kwam ik tot de conclusie dat ik dit nog nooit eerder ECHT had gedaan ... Bedankt voor de leerrijke namiddag. Ik heb ontzettend genoten, heb geleerd dat ik mezelf meer in vraag moet stellen en dat goede activiteiten ook kunnen met weinig middelen. De workshop had voor mij gerust veel langer mogen duren."
Elaine: "Prima ontvangst. We mochten wel wat vroeger van start gaan wat mij betreft. Ik vond het een leerrijke namiddag, alleen zie ik de mogelijkheden meer gericht op leren. Een voorbeeld: het maken van een verhalenstok vond ik zeer leuk, maar ik zou het op een andere manier gebruiken, namelijk als herhaling van wat je hebt gezien of geleerd. Ook het spel met de letters van het alfabet vond ik leuk: hoe eenvoudiger, hoe beter. In elk geval doe je op zo’n dag wel een paar nieuwe ideeën op."
Yvette: "De workschop Buiten leren heeft mij enkele nieuwe ideeën aangereikt die ik zeker zal uitwerken in mijn volgende boswandelingen met kinderen. Vooral het zintuigengebeuren heeft mij aangenaam verrast. Wij gebruiken bepaalde organen te weinig, onze neus en onze smaak bijvoorbeeld. Het binnengedeelte is/was voor mij minder van toepassing omdat ik niet verbonden ben aan een educatief centrum en dus ook geen binnenmogelijkheden of materiaal heb. Ik ben dus nog een échte natuurgids en moet het doen met wat de natuur mij op het moment aanreikt. Voor de rest een geslaagde namiddag vind ik."
Een fotoverslag vind je hier.
Dit project wordt uitgevoerd met de steun van EPOS vzw (Europese Programma's voor Onderwijs, Opleiding en Samenwerking). EPOS vzw is het Nationaal Agentschap dat instaat voor het implementeren van het Europees Programma 'Een Leven Lang Leren' in Vlaanderen.