Inverde

• 

• Informatie
• Dossiers
• Verslagen
• Interessante links
• Video
• Boeken

Op de site van het Kulak staat een fotoverslag met prachtige beelden door Dieter Anseeuw

Hieronder een bondig inhoudelijk verslag door onze reporter ter plaatse.

Natuurontwikkeling in West-Vlaanderen: introductie en stand van zaken, Kris Decleer (INBO)

Kris gaf een overzicht van wat natuurontwikkeling is en hoe de stand van zaken is in Vlaanderen. Dingen die me bijbleven zijn de enorme versnippering van de natuurontwikkelingsprojecten, de helft is kleiner dan 4 ha. Na een ontwikkelingsbeheer kunnen maar weinig beheerders inschatten of het gewenste effect is bereikt. Meer informatie kan je ook lezen in het uitgebreide rapport dat hierover bij het INBO is verschenen

http://www.inbo.be/content/page.asp?pid=BOL_NAT_RVP_start

Natuurontwikkeling: vuistregels voor de praktijk, Jan Van Uytvanck (INBO)

Drie sleutelbegrippen :
1. geef het tijd : het kan een tijd duren voor soorten verschijnen na jarenlang agrarisch of ander gebruik gevolgd door zwaar ontwikkelingsbeheer ;  
2. schat de kolonisatiecapaciteit van de gewenste soorten juist in : welke soorten zijn gewenst, en zijn ze te verwachten. Is de zaadbank nog aanwezig en indien niet, kunnen de soorten aan komen waaien. Soms zijn we daar te pessimistisch of net te optimistisch in;  
3. richt je ontwikkelingsbeheer op de aanpak van nutriënten : het grote probleem in natuurbeheer en dus ook natuurontwikkeling. Dure maatregelen zoals afgraven, droogleggen etc. hebben geen zin als daarmee de bron en aanvoer van nutriënten niet zijn aangepakt.

Natuurinrichtingsprojecten in West-Vlaanderen, Wim Pauwels (ANB)

Deze bijdrage gaf meer duiding over de procedures en financiering van natuurontwikkelingsprojecten, niet samen te vatten, maar wel boeiend gebracht.

Ontwikkelen van interessante vegetaties: de rol van de zaadbank, Kris Decleer (INBO)

Een zeer praktische uiteenzetting over de rol van de zaadbank, met voorbeelden van soorten die zaadbanken vormen. Ook hier weer: bezint eer ge begint, een zaadbank kan je slechts eenmaal aanboren. Dit kan op een goede of slechte manier, zorg voor het juiste materiaal en vooral een perfecte techniek, zoals een gladde kraanbak, een verticale stand van die bak en vooral een ervaren kraanman. En opletten voor het badkuipeffect. Het plaatselijk afgraven van een voor de rest opgehoogd terrein kan er toe leiden dat je plagplek een badkuip wordt.

Van landbouwgrond naar waardevol bos: tips voor de praktijk, Arne Verstraeten (INBO)

Belangrijkste conclusie: plant populieren. Uiteraard is dit wat kort door de bocht. Verdere conclusies, mits wat aandacht voor natuurlijke bosstructuren kan een aanplant vrij snel op een spontane verbossing lijken met een mooie mozaïekstructuur. Spontane verbossing is de beste optie als er al (oud) bos in de buurt is. Als er in de wijde omtrek geen gewenste boomsoorten staan, is een aanplant noodzakelijk.

Actief Biologisch Beheer van vijvers: van troebele soep naar helder met waterplanten, Koenraad Muylaert (KUL Campus Kortrijk) & co

Koenraad Muylaert bracht inzicht in de twee evenwichtsniveaus waarin stilstaande wateren zich kunnen bevinden: een troebele algensoep of een heldere vijver met veel waterplanten. Hij verklaarde hoe die twee niveaus konden optreden en hoe je van het ene in het andere kan terechtkomen. Nutriënten en watervlooien spelen een cruciale rol. Kortom, zorg voor een laag nutriëntniveau en veel watervlooien (dus niet teveel planktivore vis bijvoorbeeld) en een prachtige heldere vijver met veel planten en biodiversiteit is de beloning.

Parallel 1 : Water

heb ik helaas niet gevolg wegens aanwezig bij parallel Land.

Waterpeilverhoging: een natte droom? Joy Laquiere & Jan De Bie (VLM)

Natuurontwikkeling in en langs stromend water Sven Vrielynck (ANB)

Creatie van zilte habitats in de polders: van ruilverkaveling tot natuurcompensaties, Edgard Daemen (VLM)

 

Parallel 2 : Land

Duinenherstel: van monotoon struweel naar rijk grasland, Marc Leten (ANB), Sam Provoost

Het grootste duinenreservaat in Vlaanderen, Marc Leten kent het als zijn broekzak. Hij gaf een overzicht hoe de Westhoek van een oorspronkelijk dynamisch duinengebied eerst naar een gestresseerd overbegraasd gebied is geëvolueerd en vervolgens uiteindelijk een ongedwongen maar te laagdynamisch natuurreservaat is geworden. Hij bracht het verhaal van de successies die optreden in dergelijke hoogdynamische ecosystemen en wat te doen om de natuurlijke graslanden te behouden of te herstellen. Vooral nu de verstuivingen (hopelijk tijdelijk) zijn stilgevallen.
Let wel, de titel van deze lezing kan je ook omgekeerd meemaken, van rijk struweel naar soortenarm grasland. Kort gezegd, ontstruwelen en nadien begrazen geeft goede resultaten. Nog onthouden: "size matters". De kans op zeldzame soorten is klein, dus hoe groter het gebeid, hoe meer kans op die soorten dus neemt de biodiversiteit toe.

Grondverzet: omgaan met wettelijke verplichtingen, Leticia Gheysens (Natuurpunt)

Zij bracht een mooi overzicht van waarmee rekening te houden bij grondverzet. Met name de regelgeving werd uitvoerig belicht, maar er werden ook tips gegeven over hoe diep af te graven. Tip: doe eerst een onderzoek tot waar de nutriënten in hoge concentraties aanwezig zijn. Bij akkers kan dat tot 50 diep cm zijn, en opmerkelijk genoeg bij graslanden nog dieper ! Nog zo'n handige tip: weet dat bij afgraven het afgegraven grondvolume met 30 % kan toenemen. Hou hier rekening mee als je het materiaal moet afvoeren.

De tekst en figuren van deze lezing worden aangeboden via de site van het Kulak.

Volledig kunstmatige ‘natuur’: inrichting en beheer van toevallig ontstane kalkrijke terreinen in Zuidwest-Vlaanderen, Yann Feryn (Milieuconsulent), Olivier Dochy (provincie West-Vlaanderen & INBO) en Wim Pauwels (ANB)

Een ingewikkelde maar boeiende uitleg over waarom kalk zo'n voordelen heeft om een rijke en unieke vegetatie te bekomen, daar begon Olivier Dochy mee. In een notendop: kalk bindt fosfor, geeft een goede bodemstructuur en buffert tegen verzuring. Vervolgens kwam Wim Pauwels een case bespreken van een talud van een kanaal in de regio kortrijk en Yann Feryn bracht het verhaal van nieuw ontwikkelde natuur op kalkbezinkingsbekkens van een tegelfabriek. De afvalhopen deden mij wat denken aan de white cliffs of Dover, maar over een paar jaar zal het er voor botanisten waarschijnlijk wel goed toeven zijn.

Herstel van slikken en schorre in de IJzermonding, Maurice Hoffmann (INBO)

Eén van de meer indrukwekkende projecten in West-Vlaanderen is ongetwijfeld de inrichting van de IJzermonding, van voormalig militair domein naar prachtige slikken en schorren. Hier onthouden: zoek een goed referentiebeeld. Welk tijdstip neem je als doel? Het is daarbij niet nodig het geheel exact na te bouwen maar eerder het algemene vegetatie- en landschapsbeeld terug te brengen. Tweede quote "monitoring, a never ending story". En inderdaad, ik kreeg na de lezingen het eerste monitoringsrapport te zien, het was driemaal dikker dan het al indrukwekkende beheerplan. Conclusie van de monitoring: positieve balans.

Natuurontwikkeling rond de stadswallen van Damme, Robrecht Pillen (Natuurpunt Damme)

Natuur, archeologie en defensie. Ze gaan soms hand in hand. In dit boeiende verhaal vertelde Dhr Pillen hoe de Middeleeuwse vesting plaatselijk opnieuw in ere werd hersteld, met aandacht voor landschapsstructuren zoals wallen en grachten en aandacht voor archeologie (al dat gegraaf brengt wat naar boven). Naast oude potten kwamen er ook nog zaden naar boven zoals die van glanzig fonteinkruid. Botanische archeologie als het ware.
En in de huidige tijd komt bij de drie reeds genoemde actoren ook nog een vierde : recreatie. Speciale aandacht is uitgegaan naar rolstoelgebruikers. Mooi project!

Natuurontwikkeling rond de Blankaart: grootse plannen voor moerasherstel, Hendrik Vermeulen (VLM)

Dat de effecten van natuurontwikkeling niet beperkt blijven binnen de perimeters van het project bewees deze bijdrage. Een peilverhoging was nodig, maar de landbouw rond de Blankaart zou daar teveel hinder van ondervinden, die maken nog 50% van de oppervlakte uit. Daarom is voor een voorlopig compromis gekozen. Nu staat het peil op 2.60 m, ideaal zou 2.80-2.90 zijn. Er wordt gestreefd naar 2.70 m tegen einde 2008.